اخلاق و فضائل

ائمه معصومین حجت خدا بر همه خلقش

«حجج» جمع «حجّه» به معنی دلیل و برهان است. «بَریّه» از ماده «بَرَاَ» به معنی دور بودن از نقص و عیب میباشد. و اطلاق «بریه» به تمامی آفریدگان و خلقشدگان از جهت آن است که در خلقتشان از تمامی عیبها و نقصها به دور بودهاند. پس کلمه «بریه» به معنی آفریده، خلقشده و آفریدگان است. بنابراین تعاریف، ائمّه معصوم علیهم السلام حجّتها و برهانهای خداوند بر تمامی مردم هستند. قال رسول اللّه صلی الله علیه وآله: «اِنَّ اللّهَ جَعَلَ عَلیًّا وَ زَوْجَتَهُ وَ ابْناهُ حُجَجُ اللّهِ عَلی خَلْقِهِ وَ هُم اَبْوابُ العِلمِ فی اُمَّتی مَن اِهْتَدی بِهِمْ هَدی اِلی صِراطِ المُستَقیم». [۳۱۳] . رسول خدا صلی الله علیه وآله میفرمایند: همانا خداوند، علی و همسرش و فرزندانش را حجّتهای خداوند بر بندگانش قرار داده است. آنها دروازههای علم در میان [ صفحه ۱۵۴] امّت من هستند. هر کس به سوی آنها هدایت شود، به صراط مستقیم هدایت شده است. چون ذات مقدّس امامان علیه السلام، همتای قرآن کریم است. قرآن حجّت بالغه و اهلبیت حجّت تامه و کامله خداوند میباشند. به همین دلیل امیرالمومنین علیه السلام از قرآن و از خودشان به عنوان حجیج (برهان بزرگ) یاد مینماید و میفرماید: «اَنَا شاهِدٌ لَکُمُ وَ حَجیجُ یَومِ القیامَهِ». [۳۱۴] . من گواه بر شما و برهان بزرگ روز قیامت هستم. و درباره قرآن نیز میفرماید: «و کَفی بِالکِتابِ حَجیجاً». [۳۱۵] . و (قرآن) برای برهان بزرگ، تنها کتاب و کافی است. هماهنگی قرآن و عترت در حجّتِ الهی بودن و ثقل بودن آن دو، این نکته را ثابت مینماید که هر مقامی برای هر یک ثابت گردد، برای دیگری نیز ثابت است. بنابراین همانطور که به کُنه حجّت بالغه الهی کسی جز حجّت تامّه خداوند دست نمییابد و آن را نمیتواند به تمامی درک نماید، کسی به حجّت تامّه و کامله خداوند نیز شناخت نمییابد و آنان را نمیشناسد و نمیتواند آنان را درک نماید، جز حجّت تامّه خداوند. قال علی بن الحسین علیه السلام: «حُجَّتُکَ اَجَلُّ مِنْ اَنْ تُوصَفَ بِکُلِّهَا». [۳۱۶] . امام سجّاد علیه السلام میفرماید: حجّت و برهان تو بالاتر از آن است که وصف کامل گردد. با آنکه نمیتوان کُنه ذاتِ آنها را شناخت، ولی معرفت آنها واجب است و بایستی در راه کسب معرفت آنان تلاش کرد و با کسب نسبیِ معرفت، خداوند توفیق معرفت [ صفحه ۱۵۵] کاملتر – که گوهری گرانمایه است – را عطا میفرماید. سریعترین راه معرفت، پیروی از آنها است. قال الباقر علیه السلام: «اِنَّ اللّهَ عَزّ و جَلّ بَعَثَ محمّداً صلی الله علیه وآله اِلی الناسِ اَجْمَعینَ رَسُولاً و حُجَّهَ الله عَلی جَمیع خَلْقِهِ فی اَرْضِهِ فَمَن امَنَ باللّهِ بِمُحَمّدٍ رَسُول اللّهِ وَ اِتَبَعَهُ وَ صَدَّقَهُ فَاِنَّ مَعْرِفَهُ الاِمامِ مِنَّا واجِبَهٌ عَلَیْه… واللّه ما اَلْهَم المُومِنینَ حَقَّنا اِلا اللّه عَزَّ وَ جَلّ». [۳۱۷] . امام باقر علیه السلام فرمودند: خداوند عزّ و جلّ، محمّد صلی الله علیه وآله را بر تمام مردم به عنوان رسول و حجّت خدا بر همه خلقش در روی زمین فرستاد. پس هر که به خدا ایمان آورد و به محمّد (رسول خدا صلی الله علیه و) ایمان داشت و پیرویاش و تصدیقش نماید، معرفت امام از ما بر او عنایت خواهد شد و به خدا سوگند حقْ (و معرفت) ما را کسی جز خداوند به مومنین الهام نکند. یعنی کسی معرفت ما را مییابد که به خدا و رسولش ایمان داشته، از آنان پیروی نماید. پس هر چه ایمان کاملتر گردد، معرفت امام نیز تکامل مییابد.
برگرفته از کتاب پرچم داران هدایت نوشته آقای احمد سجادی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *