اخلاق و فضائل

ائمه معصومین زنده دارندگان علم

«عیبه» به معنی جامه دان و چیزی که لباس های فاخر و اشیای گران بها را در آن قرار می دهند، می باشد. از آنجایی که علوم الهی بسیار گران بها است و هر کسی لایق نگهداری آن نیست و طاقت تحمّل آن را ندارد، امامان هدایت، جامه دان این گنجینه پربها گشته اند.
قال علی بن الحسین علیه السلام: «نَحنُ اَبوابُ اللَّهِ و نَحنُ الصراطُ المُستَقیمِ و نَحنُ عَیبَهُ علمِ اللّهِ وَ تَراجِمَهُ وَحْیهِ و نَحنُ اَرْکانُ توحیدِه و موضِعُ سِرِّه».[۱] . امام سجاد علیه السلام می فرمایند: ماییم درهای خدا و ماییم راه مستقیم و ماییم جامه دار علم خدا، و بازگوکننده وحی او و ماییم پایه های توحید و یگانه پرستی خدا و جایگاه راز او. زمانی که در بازار کوفه اسیران کربلا را حرکت می دادند، وقتی فاطمه صغری علیها السلام – دختر امام حسین علیه السلام – شادی مردم را دید که چگونه بر شهادت امام حسین علیه السلام شادمانی می کنند، خطبه ای خواند و به معرفی خاندان خود پرداخت و این چنین گفت: «یا اَهلَ الکوفَهِ یا اَهلَ المَکرِ و الغَدْرِ و الخَیلاءِ فاِنَّا اَهلُ بَیتٍ اِبتَلانا اللَّهُ بِکُم و اِبتلاکُم بنا فَجَعَلَ بَلائَنا حَسَناً و جَعَلَ عَلمَه عِندَنا و فَهْمَه لَدینا فَنَحنُ عَیبُه عِلمِهِ و وعاءُ فَهْمِهِ و حِکْمَتِهِ».[۲] . ای اهل کوفه، ای اهل نیرنگ و خیانت و خودپسندی، ما خاندانی هستیم که خداوند ما را با شما آزموده و شما را به وسیله ما. پس آزمودن ما چه نیکو بود و علم خود را در میان ما قرار داد و فهمش را نزد ما نهاد. ما جامه دار دانش و ظرف فهم و حکمت اوییم. ائمّه معصومین علیهم السلام علاوه بر آنکه جامه دار علم الهی اند، وارثان علوم انبیا نیز می باشند.
قال الصادق علیه السلام: «نَحنُ وَرَثهُ الاَنبیاءِ ثم قال جَلَلَ رَسولُ اللَّهِ صلی الله علیه وآله عَلی عَلِی علیه السلام ثوباً ثُمَّ عَلَّمَهُ الفَ کَلِمَهٍ کُلَ کَلِمَهٍ تَفْتَحُ الفَ کَلِمَهٍ».[۳] .
امام صادق علیه السلام می فرمایند: ما وارثان پیامبرانیم. سپس فرمودند: پیامبر بر علی جامه ای پوشاند و سپس هزار کلمه به او آموخت که هر کلمه آغازگر هزار کلمه است.
بنابراین آنان معدن علم هستند که هر کس علم و دانشی خواست. باید نزد آنان فراگیرد.
قال علی علیه السلام: «نَحنُ شَجَرَهُ النَّبوَهِ… و مَعادِنُ العِلْمِ وَ ینابیعُ الحِکَمِ».[۴] .
امام علی علیه السلام فرمودند: ما درخت نبوّت… و معدن های دانش و سرچشمه های حکمت هستیم. پس آنان گنجینه داران دانش خداوند هستند.
قال رسول اللّه صلی الله علیه وآله: «قال اللَّهُ تَبارَکَ و تَعالی فی صِفَهِ اَهْل البَیتِ هُم خُزانی عَلی عِلمی مِن بَعْدکَ».[۵] . پیامبر صلی الله علیه وآله فرمودند: خدای تعالی در توصیف اهل بیت فرمود: آنان گنجینه داران دانش من پس از تو هستند. بنابراین آنان زنده نگه داران علم هستند.
وَ مِن خُطبه لَه علیه السلام یذکِّر فیها آل محمَّد صلی الله علیه وآله: «هُم عَیشُ العِلمِ و مَوتُ الجَهلِ».[۶] . امام علی علیه السلام در خطبه ای در توصیف آل پیامبر صلی الله علیه وآله فرمودند: آنان زنده دارندگان علم و دانش و میرانندگان جهل و نادانی هستند.
————————————————————————————————————————————–
پی نوشت ها:
[۱] ینابیع الموده، ج ۳، ص ۳۵۹٫
[۲] اللهوف، ص ۸۹٫
[۳] الخصال، ص ۶۵۱٫
[۴] نهج البلاغه، خطبه ۱۰۹٫
[۵] کافی، ج ۱، ص ۱۹۳٫
[۶] نهج البلاغه، خطبه ۲۳۹٫
منبع: پرچم داران هدایت، تدبری در زیارت جامعه کبیره؛ سید احمد سجادی؛ انتشارات اسوه؛ چاپ اول خرداد ۱۳۸۸٫
برگرفته از کتاب دانشنامه امام هادی علیه السلام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *